Klimaatconferentie Zuid-Afrika - Europa NU voor Journalisten

Gedurende de jaren '90 werden politici wereldwijd zich steeds meer bewust dat klimaatverandering ernstige gevolgen kan hebben voor mens en milieu, en dat de uitstoot van broeikasgassen zoals CO₂ door mensen hier een rol in speelt. Latere rapporten van de Verenigde Naties, waar veel wetenschappers het mee eens zijn, bevestigen dat.

Een agentschap van de Verenigde Naties, de UNFCCC, coördineert het internationale klimaatbeleid door elk jaar een klimaatconferentie (COP) te organiseren. Tijdens deze conferenties vergaderen ministers en hoge ambtenaren uit vrijwel alle landen ter wereld over het klimaat. Samen bespreken zij de laatste wetenschappelijke informatie en manieren waarop men de uitstoot van broeikasgassen kan verminderen om zo de verandering van het klimaat te beperken.

Een van de belangrijkste klimaatconferenties was de Conferentie van Kyoto (1997). Daar werd het Kyoto Protocol opgesteld dat op 16 februari 2005 in werking is getreden. Eén van de afspraken uit het protocol is dat de landen de uitstoot van broeikasgassen in 2010 met gemiddeld vijf procent verminderd moesten hebben ten opzichte van 1990. Het Kyoto Protocol eindigt in 2012, daarom waren nieuwe afspraken nodig. De verschillende toppen voorafgaand aan de klimaatconferentie in Durban hadden niet tot een definitief akkoord geleid, en in Durban werd opnieuw onderhandeld over een opvolger voor Kyoto.

Tussen 28 november en 11 december vond de 17^e jaarlijkse klimaatconferentie plaats in Durban, Zuid Afrika. De Europese lidstaten werden hier vertegenwoordigd door ministers of hoge ambtenaren van elk land. Ook het Europees Parlement werd door een delegatie vertegenwoordigd. Namens de Europese Commissie was Artur Runge-Metzer de belangrijkste onderhandelaar. Polen, op dat moment voorzitter van de Raad, vertegenwoordigde de Europese Unie als geheel.

Gedurende de klimaatconferentie in Durban stonden onderhandelingen over de verlenging van het Kyoto Protocol centraal. Hoewel er in 2010 op de klimaatconferentie in Mexico op verschillende onderdelen een akkoord bereikt was konden staten niet tot overeenstemming komen tot een opvolger van het Protocol. Volgens Christiana Figueres, hoofd van het VN-klimaatpanel, moesten er twee belangrijke keuzes gemaakt worden op de conferentie in Durban. Ten eerste moesten staten besluiten hoe zij om willen gaan met de verplichtingen voor CO₂-reductie van industriële landen die het Kyoto Protocol aangenomen hebben. Ten tweede moest gesproken worden over de vraag hoe om te gaan met de huidige beloften over CO₂-reductie van de landen die het protocol niet aangenomen hebben.

Tijdens het laatste formele overleg in Panama, voorafgaand aan de klimaattop, werden veel technische problemen met betrekking tot het Kyoto Protocol afgerond. Dit zou staten tijdens de klimaatconferentie in Durban meer tijd geven om de nog niet afgeronde zaken over de toekomst van globale klimaatverandering op te lossen, aldus Figueres. Later lieten de ministers van Milieu van de EU-lidstaten echter weten hun CO₂-uitstoot alleen aan te willen pakken als andere vervuilers ook meedoen. Eerder lieten onder meer Canada, Japan en Rusland al weten niet verder te willen zolang China niet meedoet.

Op dinsdag 22 november 2011 maakte China bekend geen bindende afspraken te willen maken om uitstoot van broeikasgassen te beperken. Een verlenging van het Kyoto Protocol valt wel binnen de wensen van China. Dit zou leiden tot een politieke overeenkomst zonder bindende afspraken, waartegen Japan, Canada en Rusland bezwaar hebben. Op het gebied van broeikasgassen is China de grootste vervuiler ter wereld.

De klimaattop verliep moeizaam en duurde dan ook anderhalve dag langer dan verwacht. De onderhandelingen liepen voornamelijk uit op een tegenstelling tussen de grotere geïndustrialiseerde landen zoals China, de VS, Canada en India enerzijds en Europa, ontwikkelingslanden en enkele eilandstaten anderzijds. Deze laaste groep landen wilde bindende afspraken over vermindering van de CO2-uitstoot, de grotere geïndustrialiseerde landen wilden echter alleen vrijwillige toezeggingen doen.

De klimaatconferentie heeft na de moeizame onderhandelingen toch tot een akkoord geleid. De belangrijkste punten hieruit zijn:

• - 

  Er komt een routekaart naar een nieuw bindend klimaatakkoord. Hierover zal tot 2015 onderhandeld worden en het nieuwe akkoord zou rond 2020 in moeten gaan. Dit akkoord zal de opvolger van het Kyoto Protocol worden, en moet bindend worden voor alle lidstaten.
• - 

  Het Kyoto Protocol wordt verlengd tot 2017 of 2020, en de verlenging van het Protocol gebeurt op vrijwillige basis. De EU, Noorwegen en Zwitserland hebben toegezegd hieraan mee te doen. Samen zijn deze landen verantwoordelijk voor 15 procent van de wereldwijde uitstoot. Verschillende grote vervuilende landen hebben echter al aangegeven zich niet aan het Protocol te gaan houden, waaronder Canada, de VS, China, Japan, Rusland en India.
• - 

  Tijdens eerdere klimaatconferenties werd al besloten tot de oprichting van een Groen Klimaatfonds. Dit moet vanaf 2020 jaarlijks tot 74 miljard euro beschikbaar hebben voor arme landen, zodat deze zich kunnen wapenen tegen klimaatveranderingen. Over de oprichting van het Fonds is tijdens de top in Durban tot een akkoord gekomen, onduidelijk blijft waar het geld voor het Fonds vandaan moet komen.