EHEC-uitbraak zorgt voor onrust in Europa - Europa NU voor Journalisten

In mei 2011 zijn enkele honderden Duitsers opgenomen in het ziekenhuis door besmetting met de gevaarlijke EHEC-bacterie. Het gaat hier om een zeldzame variant van de bacterie die erg agressief is. Inmiddels blijken ook enkele Nederlanders besmet te zijn. Zij zijn allemaal onlangs in Duitsland geweest.

Duitsland vermoedde aanvankelijk dat besmette komkommers uit Spanje de oorzaak waren. Ook Nederlandse groenten waren verdacht. Maar begin juni bleek dat taugé en kiemen van groenten als erwten, linzen en bonen, afkomstig van een bedrijf in de Duitse deelstaat Nedersaksen, waarschijnlijk de bron van de besmetting zijn. Daarover ontstond later weer twijfel. Op 10 juni meldde een vooraanstaand Duits instituut echter dat taugé de bron van de besmetting was en dat tomaten en komkommers dat zeker niet waren. In juli concludeerde EFSA dat zaad uit Egypte aan de besmetting ten grondslag lag.

Rusland en Saudi-Arabië stelden na de uitbraak van de besmetting een importverbod op groenten uit de EU in. Op 10 juni beloofde Rusland het verbod op te heffen. Op 28 juni werd het importverbod voor groente uit Nederland en België officieel opgeheven, op 1 juli ook dat voor groente uit Spanje en Denemarken. Op 9 augustus opende Rusland de grenzen voor groenten uit alle EU-landen. De Russen eisen daarbij wel dat met officiële Europese certificaten wordt aangetoond dat de groenten veilig zijn.

Rol van de EU

Veel Europese tuinbouwbedrijven lijden verlies door de uitbraak vanwege een sterke daling in de verkoop van groenten. Daarom komen bedrijven die financieel schade lijden in aanmerking voor steun. Via een Europese regeling is 210 miljoen euro beschikbaar gesteld voor getroffen bedrijven. De steun is bedoeld voor telers van komkommers, tomaten, sla, paprika's en courgettes die tussen 26 mei en 30 juni 2011 producten uit de handel hebben moeten nemen of die onrijpe vruchten hebben moeten oogsten. Voor Nederlandse telers geldt als begindatum 31 mei 2011. Desondanks is in 2011 80 procent van de Nederlandse tuinbouwbedrijven in de rode cijfers beland.  Op 18 november maakte de Europese Commissie bekend dat 17 miljoen euro extra beschikbaar wordt gesteld ter promotie van verse groente en fruit.

Nederlandse maatregelen

Staatssecretaris Henk Bleker heeft 10 miljoen euro beschikbaar gesteld voor steun aan telers die door de EHEC-crisis zijn getroffen. Het geld is afkomstig uit het budget voor het Europees gemeenschappelijk landbouwbeleid. Voorwaarde is wel dat de tuinbouwsector zelf ook 10 miljoen euro uittrekt.

Nederlandse telers die op dit moment gebruik maken van de garantieregeling 'garantstelling landbouw’ mogen een jaar langer over de aflossing van hun lening doen. Daarnaast kunnen bedrijven bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een beroep doen op een calamiteitenregeling voor werktijdverkorting voor hun personeel.

Bleker onderzoekt verder of gedupeerde bedrijven in Nederland een jaar lang een beroep kunnen doen op een fonds bij het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.