Elektronisch afval - Europa NU voor Journalisten

In de meeste Europese huizen zijn allerlei elektronische apparaten te vinden: televisies, radio’s, computers en andere moderne gebruiksvoorwerpen. Veel van deze producten worden goedkoper naarmate ze langer te koop zijn, waardoor ze voor een groter publiek beschikbaar komen. Ook verschijnen er steeds nieuwe en nog mooiere apparaten op de markt. Sommige consumenten willen graag de laatste versie van zo’n apparaat hebben. Zo worden er jaarlijks grote hoeveelheden afgedankte of kapotte apparaten weggegooid.

Momenteel wordt er al een groot deel van alle elektronische apparaten gescheiden ingezameld, volgens de regels van de Europese Unie. Slechts de helft van al deze producten wordt vervolgens op de juiste wijze afgevoerd, een deel belandt tussen het gewone vuilnis. Een ander deel wordt illegaal gedumpt buiten de Europese Unie, zoals in ontwikkelingslanden. Deze gang van zaken baart zorgen, omdat dit de volksgezondheid en het milieu kan schaden.

Door de toenemende verkoop van dit soort producten is het elektronisch afval één van de snelst groeiende afvalstromen. De bestaande regels voldoen niet meer om de grote hoeveelheid afval van elektronische producten tegen te gaan. Daarom wil de Europese Commissie de regels aanpassen.

De Europese Commissie vindt dat de bestaande regels (uit 2003) tot een aantal problemen hebben geleid en niet meer voldoen aan deze tijd. De Commissie stelt dan ook voor om eenvoudiger en doeltreffender regels op te stellen voor het afvoeren en recyclen van elektronische producten. Zo wil ze voorkomen dat sommige landen het milieu blijven vervuilen, zorgen dat de gevolgen voor het milieu van de inzameling kleiner worden en administratieve kosten omlaag brengen.

De regels worden ook aangescherpt om ervoor te zorgen dat de elektronische apparaten niet illegaal naar ontwikkelingslanden worden afgevoerd.

In februari 2011 hebben de Europarlementariërs gestemd over het aangepaste voorstel van de Europese Commissie. Het Europees Parlement heeft een verslag met 88 wijzigingen aangenomen, zodat de regels uit 2003 ook in deze tijd weer voldoen. Zo wilde het Parlement dat in 2016 85% van alle afgedankte elektronische producten ingezameld moet worden. Om dit te bereiken heeft het EP zich tot doel gesteld om in 2012 al gemiddeld vier kilo elektronisch afval per inwoner in te zamelen.

De Europarlementariërs wilde niet alleen dat de regels voor het afvoeren van elektronische apparatuur verbeterd werden. Ze wilden ook dat er nieuwe richtlijnen zouden komen voor het recyclen van deze producten. Dit heeft namelijk grote economische voordelen en voordelen voor het milieu.

In januari 2012 werden nieuwe doelstellingen op het gebied van elektronisch afval door het Europees Parlement goedgekeurd. Alle lidstaten moeten nu hun inzameling van e-afval vergroten met 4 kg per persoon per jaar. In 2016 moet een meerderheid van de lidstaten 45 ton e-afval hebben ingezameld voor iedere 100 ton e-goederen die drie jaar eerder op de markt zijn gebracht. Dit moet in 2019 zijn toegenomen tot 65 procent. Landen kunnen er ook voor kiezen om 85 procent van het gegenereerde e-afval te verzamelen.

Daarnaast heeft het EP bereikt dat consumenten hele kleine producten zoals mobiele telefoons naar iedere grotere elektronicawinkel kunnen terug brengen zonder dat zij daar ook iets nieuws moeten kopen. Ook komen er strengere controles op illegale transporten van het afval om te voorkomen dat e-afval wordt verwerkt in landen waar de omstandigheden gevaarlijk zijn voor werkers en het milieu.

Een andere nieuwe doelstelling is dat het recyclepercentage voor sommige categorieën van goederen moet toenemen tot 80 procent. Hierdoor kunnen kostbare grondstoffen worden teruggewonnen en kan de stort van gevaarlijke stoffen worden voorkomen. Om dit te bereiken zullen de beste recycletechnieken moeten worden gebruikt en zullen producten zo moeten worden ontworpen dat ze gemakkelijk te recyclen zijn.

Reacties                                                                                                                      

Niet iedereen is even blij met het standpunt van het Europees Parlement. Volgens de regels moeten bijvoorbeeld ook Nederlandse supermarkten kleine afgedankte elektronische producten gaan innemen, zodat ze kunnen worden hergebruikt. Het Centraal Bureau voor Levensmiddelenhandel (CBL), waaronder de supermarktbranche valt, is bang dat de oude apparaten de veiligheid en hygiëne in supermarkten in gevaar brengt. Het CBL is van mening dat ‘vieze’ elektronische apparatuur niet thuishoort in een supermarkt,  waar eten en drinken wordt verkocht. Bovendien zijn de Nederlandse ondernemers bang voor grote administratieve rompslomp die dit hergebruik met zich zou meebrengen.

PvdA-Europarlementariër Judith Merkies begrijpt de onrust bij het midden- en kleinbedrijf, maar geeft aan dat de praktische afspraken nog niet zijn uitgewerkt. Zo zal er nog bepaald worden welke apparaten precies ingeleverd kunnen worden. Merkies geeft verder aan dat er voor kleine bedrijven misschien een uitzondering gemaakt kan worden en dat er ook afspraken gemaakt kunnen worden over de verdeling van de kosten.

Esther de Lange (CDA) wil zich inzetten om de rompslomp voor het midden- en kleinbedrijf zo klein mogelijk te maken. Maar ze is ook van mening dat de drempel voor mensen om hun elektronisch producten in te leveren zo laag mogelijk moet zijn.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over elektronisch afval, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Kleine bedrijven moeten niet verplicht worden om elektronische producten terug te nemen.

Het is niet eerlijk dat kleine bedrijven verplicht gesteld worden afgedankte elektronische producten terug te nemen. Voor hen is het te duur om deze producten aan te nemen en de administratieve gang van zaken te regelen. Het is begrijpelijk dat het voor burgers zo makkelijk mogelijk gemaakt moet worden om producten in te leveren, maar zij kunnen hiervoor ook naar grote bedrijven zoals winkelketens.

Het is een goede zaak dat zoveel mogelijk producten worden hergebruikt.

Het is voor het milieu erg belangrijk dat zoveel mogelijke elektronische producten worden gerecycled. Hierdoor hoeven er minder nieuwe producten gemaakt te worden, wat beter is voor het milieu. Daarnaast is het goed voor het milieu dat bepaalde grondstoffen uit de producten hergebruikt worden, indien blijkt dat niet het gehele product gerecycled kan worden. Sommige grondstoffen zijn namelijk erg duur om te gebruiken en soms zelfs schaars.

Het is de verantwoordelijkheid van iedere burger dat zijn producten niet het milieu schaden.

Uniforme Europese regelgeving over elektronisch afval is niet nodig. Het is de plicht van iedere burger dat hij zelf de verantwoordelijkheid neemt voor zijn elektronische apparaten. Zo zouden burgers hun overbodige producten moeten proberen te verkopen of indien ze kapot zijn zelf naar de juiste afvalverwerkingsinstantie moeten brengen.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.