Europees financieel kader 2014-2020 - Europa NU voor Journalisten

Dit is een akkoord waarin de Europese financiële kaders voor de periode van 2014-2020 zullen worden vastgesteld. Hoewel deze meerjarenbegroting nog dient te worden vastgesteld, is de discussie erover al losgebarsten in december 2010. Verwacht wordt dat er eind 2012 een definitieve overeenkomst bereikt zal worden.

Het akkoord heeft als doel om de controle op zaken als goed financieel beheer en begrotingsdiscipline te vergemakkelijken. Daarnaast wordt via het vaststellen van deze kaders gestreefd naar een verbetering van de jaarlijkse EU-begrotingsprocedure en institutionele samenwerking op budgettair gebied.

Aan het vaststellen van een nieuw meerjarig financieel kader gaan jaren aan intensieve en soms grimmige onderhandelingen vooraf. Eind 2010 begonnen de eerste serieuze discussies over de meerjarenbegroting voor de periode 2014-2020. Een aantal lidstaten, waaronder Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, wilden geen structurele verhoging van de Europese begroting. Duitsland, de grootste financier van de Europese begroting, heeft oren naar een nullijn maar lijkt een zeer geringe stijging ook te willen accepteren. Het Europees Parlement daarentegen zette in op een verhoging van vijf procent. De Europese Commissie heeft in eerste instantie niet ingezet op een verhoging van de budgetten, maar wil zich richten op een slimmere en efficiëntere besteding van de begrotingen. De Commissie heeft later wel voor een verhoging gepleit.

Het gaat niet alleen om de hoogte van het meerjarig financieel kader. Ook de prioriteiten binnen de begroting en de manier waarop de EU gefinancierd wordt - de eigen middelen - zijn onderwerp van debat. Vooral de landbouwuitgaven en de structuurfondsen staan ter discussie. De landbouwuitgaven moeten omlaag en de structuurfondsen moeten alleen voor echt arme regio's worden aangewend. Er moet wel meer geld naar innovatie en onderzoek. Een deel van het EP en een coalitie van armere EU-landen willen de structuurfondsen echter behouden.

De Commissie en het Europees Parlement willen ook de financiering op een heel andere leest schoeien: de EU moet niet langer afhankelijk zijn van de bijdragen vanuit de lidstaten en de uitzonderingsposities van lidstaten moeten worden opgeschort. De Commissie stelde een Europese belasting voor, wat op veel kritiek kon rekenen.

Over geen van deze punten is, voor zover bekend is gemaakt, overeenstemming bereikt.

Nederland en meerjarenbegroting

Nederland heeft in 2011 duidelijk gemaakt dat het tegen een stijging van de meerjarenbegroting is. Nederland is bovendien erg argwanend over aanpassingen aan de financiering van de begroting, en dan met name het afschaffen van uitzonderingsposities voor bepaalde netto-betalers. Nederland krijgt namelijk jaarlijks één miljard euro van de EU-bijdrage terug. Verder steunt Nederland plannen om geld van landbouw- en regionaal beleid te verschuiven naar beleid en projecten die de EU concurrerender maken, zoals innovatie en onderzoek.

Het meerjarig financieel kader wordt formeel vastgesteld door de Raad van Ministers én het Europees Parlement volgens de instemmingsprocedure. In de praktijk komt er alleen een meerjarenbegroting als de Europese regeringsleiders het eens zijn.

Technische aanpassing

Ieder jaar voert de Commissie een technische aanpassing van het financieel kader door. Dit houdt het volgende in:

• - 

  Het doorberekenen van zaken als inflatie en economische groei of krimp binnen de Europese economie.
• - 

  Het herberekenen van de beschikbare financiële ruimte voor de resterende jaren binnen het financiële kader.

Herziening financiële kaders

Een financieel kader kan ook tussentijds herzien worden om op onvoorziene situaties te kunnen inspelen. Het voorstel voor een eventuele herziening moet door de Commissie voor de start van de begrotingsprocedure voor het betreffende jaar ingediend en ook goedgekeurd worden.