Hoe werkt de Europese Unie? - Europa NU voor Journalisten

De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten beslissen niet alleen over wat er in hun land gebeurt omdat zij een deel van hun taken aan de Europese Unie hebben overgedragen. Ook hebben zij allemaal een deel van hun macht aan de Europese Unie gegeven.

Waarom hebben ze dat gedaan? Het antwoord is simpel: omdat de 27 landen samen meer macht en invloed op de wereld hebben dan één land apart. Samen sta je namelijk sterker. Het heeft bijvoorbeeld weinig effect op het milieu om alleen in Nederland de uitstoot van uitlaatgassen te verminderen. Door samen te werken met meerdere landen is het mogelijk om klimaatveranderingen te voorkomen en het milieu te beschermen.

Maar het is niet de bedoeling dat Europa overal over meebeslist. Europa pakt alleen problemen aan die over de grenzen van de verschillende landen heen gaan en dus voor heel Europa gelden. Dat zijn bijvoorbeeld problemen op het gebied van economie, milieu of veiligheid.

Om deze taken uit te kunnen voeren heeft de Europese Unie, net zoals Nederland, een bestuur nodig. Het bestuur van de Europese Unie bestaat uit de zogenaamde instellingen van de Europese Unie. De bekendste instellingen zijn de Europese Commissie, de Raad van Ministers, de Europese Raad en het Europees Parlement.

Daarnaast controleert het Europees Hof van Justitie of lidstaten, Europese instellingen, burgers en bedrijven zich wel aan de regels houden. Hieronder wordt kort ingegaan op de Europese instellingen en wordt uitgelegd wat hun taak is.

De Europese Commissie: het dagelijks bestuur

Deze instelling bestaat uit 27 leden, voor elke lidstaat één. Deze leden worden ook wel eurocommissarissen genoemd en samen vormen zij het college van eurocommissarissen. Elke eurocommissaris houdt zich bezig met één of meerdere onderwerpen waarover zij vergaderen en voorstellen doen.

De Europese Commissie is de enige instelling in de Europese Unie die voorstellen kan doen over Europese regels. Dit wordt ook wel het initiatiefrecht genoemd. Daarnaast controleert de Commissie of de regels van de Europese Unie in alle landen goed worden toegepast. Het is de bedoeling dat de eurocommissarissen in hun besluiten en voorstellen niet het belang van hun land, maar het belang van de Europese Unie voorop stellen.

Wil je meer weten? Kijk dan op Europa-nu.nl

De Raad van de Europese Unie: de stem van de lidstaten in wisselende samenstelling

In deze instelling van de Europese Unie komen de ministers van de 27 lidstaten bijeen. Deze instelling wordt ook wel eens de Raad van Ministers, of de Raad genoemd. De taken van de Raad zijn onder andere het goed-of afkeuren van voorstellen die door de Europese Commissie gedaan worden en het goed-of afkeuren van de begroting (verwachte inkomsten en uitgaven) van de Europese Unie. Dit worden ook wel wetgevings- en begrotingstaken genoemd. Omdat er ministers van alle lidstaten in de Raad aanwezig zijn kunnen de landen via de Raad dingen bepalen in de EU.

De Raad vergadert niet altijd met dezelfde ministers. Dit hangt af van het onderwerp waarover wordt vergaderd. Als de vergadering over landbouw gaat zullen de 27 ministers van Landbouw aanwezig zijn. Dit heet de Landbouwraad, maar er zijn nog veel meer verschillende Raden. De Ecofin-Raad komt bijvoorbeeld bijeen als er over economische en financiële onderwerpen wordt vergaderd terwijl de Milieuraad bijeen komt als er over het milieu wordt gepraat. Eigenlijk is er voor bijna elk onderwerp een aparte Raad.

Wil je meer weten Kijk dan op Europa-nu.nl 

De Europese Raad: de 27 regeringsleiders

Deze instelling bestaat uit de regeringsleiders van de 27 lidstaten van de Europese Unie. Tijdens een vergadering van deze instelling zijn ook de vaste voorzitter van de Europese Raad (Herman van Rompuy), de voorzitter van de Europese Commissie (José Manuel Barroso) en de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (Catherine Ashton) aanwezig.  Maar, alleen de regeringsleiders kunnen stemmen tijdens de vergaderingen. 

De Europese Raad komt minstens vier keer per jaar bijeen. Deze bijeenkomsten zijn belangrijk en worden ook vaak 'Europese top' genoemd. Tijdens de vergaderingen praten de regeringsleiders over de belangrijkste dingen die er in Europa moeten gebeuren. 

Wil je meer weten? Kijk dan op Europa-nu.nl

Het Europees Parlement: volksvertegenwoordiging

Deze instelling bestaat uit parlementsleden die door de burgers van de Europese Unie zijn gekozen. Door middel van deze verkiezingen geeft het Parlement een stem aan mensen die in de EU wonen. Het Parlement debatteert over de voorstellen van de Europese Commissie en kan daarbij wijzigingen voorstellen. Daarna nemen het Parlement en de Raad een beslissing over de voorstellen.

Wil je meer weten? Kijk dan op Europa-nu.nl

Het Hof van Justitie: de rechtbank van Europa

Het Hof van Justitie van de Europese Unie moet ervoor zorgen dat de wetten en regels die in Europa gemaakt worden, goed worden toegepast. De Europese wetten moeten in alle landen hetzelfde worden uitgevoerd, zodat het niet uitmaakt of je in Nederland of in Polen woont. Het Hof van Justitie kijkt daarom bijvoorbeeld ook of rechters in Nederland de Europese wetten wel goed toepassen.

Wil je meer weten? Kijk dan op Europa-nu.nl